14. Con Người và Tà Ma – (Ma quỷ, ảo giác hay hiện thực)

Xưa kia, lúc còn đi học tiểu học, thầy giáo hỏi: vẽ cái gì dễ nhất? Đứa thì trả lời vẽ con giun; đứa khác lại nói: thưa thầy vẽ củ khoai. Thầy giáo nói: vẽ con ma thì dễ hơn cả.

Nói hươu nói vượn thì còn kiểm chứng được. Còn kể chuyện ma thì vô phương.

Vậy ma quỷ, vô hình vô tướng, biết có thực hay không, mà ai cũng khiếp sợ, thậm chí đi đến cuồng loạn như phái tôn thờ satan, biểu tượng bản năng tồi tệ nhất của con người.

1) HÌNH THÁI CỦA MA QUỶ

• Không tưởng của khoa học:

Đối với khoa học thực nghiệm, ma quỷ  là hoang tưởng, là ảo giác, là tưởng tượng của đầu óc mê tín. Người ta đã đưa ra nhiều giả thuyết để cố giải thích những hiện tượng lạ mà khoa học chưa lý giải thoả đáng, nhưng xem ra chưa phương pháp thực nghiệm nào xác định là ma quỷ có thật.

• Ý niệm triết học:

Ma quỷ luôn đại diện cho sự dữ, cái ác và sự chết. Sự dữ tồn tại như một lẽ tất yếu, cần phải có.

Về phương diện triết học: sự dữ hay cái ác là phản đề đối trọng của chính đề là cái thiện.

Nếu nói về phép biện chứng và vận động, không thể nào không có sự ác. Chúa Giêsu nói: “Thế gian cần phải có gương xấu…” (Lc 17, 1).

Sự dữ hay cái ác như là mặt trái của tờ giấy vậy. Như thế, sự hiện hữu của ma quỷ không phải là điều khó hiểu và không phải là điều không thể.

• Thực thể của tôn giáo:

Ma quỷ lại là một tồn tại sinh động của văn hoá bình dân xưa nay và là một thực thể của các tôn giáo.

Từ xã hội nguyên thuỷ, lúc còn sơ khai, mông muội về nhận thức, con người đã thờ kính quỷ thần và tin vào sự tồn tại của vong linh người chết. Thế giới thần linh ảnh hưởng trực tiếp trên đời sống con người. Ma quỷ và thần thánh có thể quấy phá, làm hại hoặc phù trợ cho người dương thế.

Trong các tôn giáo thì ma quỷ không những là có thực, mà nó còn là đối trọng không thể thiếu trong sinh hoạt các tôn giáo.

Phật giáo và ma quỷ:

Theo các sách kinh điển cổ xưa của Phật Giáo, thì địa ngục và ma quỷ là có thực. Ngạ quỷ, địa ngục, là những kiếp luân hồi dành cho những người thủ ác, sau khi chết.

Các sách kinh nhà Phật phân loại và mô tả rất chi tiết các loại ma quỷ, cùng những hình phạt vô cùng kinh hãi: lửa thiêu đốt, vạc dầu sôi v.v… Ma quỷ là kết tinh tất cả những gì đau khổ, xấu xa, bẩn thỉu hôi hám, mà trí óc con người có thể tưởng tượng ra.

Kinh Chánh Pháp Niệm nói: có đến 36 loại quỷ tương ứng 36 thứ tội mà kiếp trước phạm phải.

Thời gian đoạ đày có thể kéo dài hàng ngàn vạn năm; mười năm ở nhân gian bằng một ngày của ngạ quỷ. Tính ra, có loài quỷ sống thọ đến tám mươi vạn tuổi.

Các kinh Phật được truyền dạy khoảng 2.500 năm trước, được truyền khẩu và biến đổi nhiều, để phù hợp với não trạng của con người thời đó và thường dùng ngôn ngữ có tính cách “thậm xưng” để diễn tả. Hình ảnh gớm ghiếc của ma quỷ và địa ngục làm cho con người sợ hãi, sợ bị trừng phạt, xa lánh điều ác, tác dụng răn đe rất mạnh mẽ và hiệu quả.

Nhiều vị tôn sư uy tín của phật giáo ngày nay không tin vào sự tồn tại của ma quỷ như là thực tại khách quan. Họ coi hiện tượng tà ma, mà ta thường nghe nói đến, chỉ là rối loạn phức tạp của tâm lý mà thôi .

Đức Đạt Lai Lạc Ma thứ 14 nói : “Nếu phân tích khoa học chứng minh một số tuyên bố trong Phật Giáo là sai, thì chúng ta phải chấp nhận những phát hiện của khoa học và từ bỏ tuyên bố đó” (Quan điểm về ma quỷ và địa ngục qua góc nhìn Phật Giáo, www.phatgiao.org.vn).

 Theo tôi nghĩ, để bớt cuồng tín và tránh cực đoan, lời nói của vị này quả đáng cho ta suy nghĩ.

Các giáo lý đều được diễn đạt trong một khung cảnh lịch sử, ở một vùng đất có văn hoá cụ thể, phù hợp với não trạng và sự hiểu biết của người đương đại. Chắc chắn sẽ phải trình bày cách khác hẳn cho người thời nay.

2) MA QUỶ TRONG THÁNH KINH

Thánh kinh cả Cựu và Tân Ước, không những coi ma quỷ như một thực tại khách quan mà hơn thế nữa còn coi ma quỷ là một đối trọng nguy hiểm cho hạnh phúc và cứu cánh tối hậu của con người. Ma quỷ là đối tượng sinh tử trong cuộc chiến một mất một còn.

• Cựu Ước:

Từ chương đầu sách Sáng Thế, mô tả về cuộc tạo dựng vũ trụ và con người, thì ma quỷ đã xuất hiện, tinh khôn và xảo quyệt, cám dỗ tổ tông loài người phạm tội và chúng đã thành công: đưa loài người vào kiếp khổ ải và trầm luân.

Ma quỷ len lỏi trong lịch sử nhân loại, chúng luôn ganh tị vì những ân phúc mà Thượng Đế dành cho con người, chúng luôn tìm cách ám hại và lôi kéo con người chống lại Thượng Đế, để cùng chịu bất hạnh như nó.

Câu truyện ông Gióp là điển hình cho hoạt động của ma quỷ. Sách Gióp cũng cho ta biết ma quỷ có quyền hành và khả năng lung lạc tinh thần, can thiệp vào vật chất và thân thể con người như thế nào.

• Tân Ước:

Phúc âm đề cập rất nhiều lần đến  sự hiện diện của ma quỷ và các hoạt động của nó.

Trước khi công khai ra giảng đạo, Chúa Giêsu để cho ma quỷ cám dỗ. Rất nhiều lần Ngài trừ quỷ.

Trong bữa tiệc ly, trước khi đi vào cuộc khổ nạn, ta cũng thấy quỷ xuất hiện: “Y (Giuđa) vừa ăn xong miếng bánh, satan liền nhập vào y…” (Ga 13, 27).

Sự chết và phục sinh của Chúa Giêsu là đỉnh điểm đầy kịch tính của cuộc chiến một mất một còn giữa thiện và ác. Chúa sống lại, đã chiến thắng và giải phóng ta khỏi ách ma quỷ, tội lỗi và sự chết.

Như vậy, với người Kitô Hữu, sự hiện hữu của ma quỷ là điều không còn nghi ngờ. Ma quỷ song hành với vận mệnh con người từ lúc khai thiên lập địa. Bao lâu còn sự ác, thì bấy lâu nó vẫn còn và nhiệm vụ chúng ta là chống lại và đánh bại nó, để giành lấy phần phúc mà Thiên Chúa hứa.

Nhưng đánh bại nó bằng cách nào?

3) NHẬN DIỆN MA QUỶ: 

Muốn giao chiến trước tiên phải nhận ra kẻ thù, kẻ thù ấy mạnh đến đâu, sách lược của đối phương thế nào? Sau đó rồi mới tính đến phương cách chiến đấu để chiến thắng.

Vậy ma quỷ hình thù thế nào?

• Dung mạo ma quỷ:

Ai cũng biết, ma quỷ là loài tạo vật linh thiêng, vốn là các thiên thần thông minh sáng láng, vì phản nghịch mà bị Thiên Chúa phạt (Sách Khải Huyền, chương 12), linh thiêng nên vô hình vô tướng. Quỷ đen đủi, gớm ghiếc, có sừng, có đuôi, chỉ là hình vẽ tưởng tượng xa xưa, một tạo hình của dân gian.

Ta thực thua kém xa ma quỷ về ý chí và trí thông minh. Con người và ma quỷ đi vào một cuộc chiến không cân sức và quá khứ đã chứng minh điều đó. Ông bà nguyên tổ đã nghe lời phủ dụ của con rắn là ma quỷ mà phạm tội, khiến con cháu phải mang kiếp đoạ đày, ngày đêm đau khổ tiếc nuối một thiên đàng đã mất.

Ma quỷ thì gian manh xảo quyệt: “Rắn là loài xảo quyệt nhất trong mọi giống vật ngoài đồng” (St 3, 1), là cha sự gian dối: “Ngay từ đầu, nó đã không đứng về phía sự thật, vì sự thật không ở trong nó. Khi nó nói dối là nó theo bản tính của nó, bởi vì nó là kẻ nói dối và là cha sự gian dối” (Ga 8, 44).

Tôi thấy thật buồn cười khi xem những video clip “trừ quỷ”, đây đó, cảnh tra khảo bắt quỷ phải nói điều này nọ, mà không nhớ rằng nó là cha sự gian dối. Rồi thì tin những điều nó nói như mặc khải mới, hơn cả thánh kinh và điều Giáo Hội dạy. Nếu nó là quỷ thật, thì ta đã mắc mưu nó.

Có người lập luận rằng: mình bắt quỷ nói nhân danh Chúa thì nó phải nói thật. Họ không biết rằng quỷ quyền phép lại khôn ngoan và thông minh hơn ta nhiều, dễ gì “bắt nạt” nó được.

Có hay chăng, người ấy đang sai khiến cả Thiên Chúa: khi cứ nói nhân danh Ngài thì Ngài phải làm theo sao?

Vả lại, trong phúc âm, có những lúc, môn đệ chúa Giêsu trừ quỷ mà có được đâu: “Khi Người vào nhà, các môn đệ mới hỏi riêng Người: “Tại sao chúng con  đây lại không trừ nổi tên quỷ ấy?”” (Mc 9, 28). Không phải cứ nhân danh Chúa thì quỷ phải nghe lời.

Sách Tông Đồ Công Vụ kể lại chuyện: “Có mấy người Do Thái đi đây đi đó làm nghề trừ quỷ, cũng thử lấy danh Chúa Giêsu mà chữa những người bị tà thần ám. Họ  nói:  “Nhân danh ông  Giêsu  mà ông Phaolô giảng, ta truyền lệnh cho các ngươi!”

Ông Xi-kêu-a nọ, thượng tế Do Thái, có bảy con trai thường làm như vậy. Nhưng tà thần đáp: “Đức Giêsu, tao biết; ông Phaolô, tao cũng tường; còn bây, bây là ai?”. Rồi người bị tà thần ám xông vào họ, đè cả bọn xuống đánh túi bụi, khiến họ phải bỏ nhà ấy mà chạy trốn, trần truồng và đầy thương tích” (Cv 19, 13-16).

• Sách lược của ma quỷ:

Ma quỷ, khi cám dỗ ta, có sách lược hẳn hoi. Chúng phủ dụ bằng những việc tốt lành, dùng thủ đoạn gian manh giấu mặt đưa ta vào tròng, núp dưới những chiêu bài tưởng chừng không gì tốt đẹp hơn như nhân quyền, khai phóng, tự do, dân chủ, tiến bộ…

          -Đánh bom tự sát là phục vụ Thượng Đế cao cả.

          -Khổ hạnh nghiêm ngặt, đoạ đày thân xác là điều tốt đẹp vui lòng Ngài.

          -Giết người phá thai chỉ là quyền chọn lựa của phụ nữ.

          -Buông thả tình dục là sống thử, là tìm kinh nghiệm, là thể hiện quyền tự do luyến ái.

          -Nghiện ngập, ma tuý là khẳng định cá tính.

          -Áp bức, bóc lột thể hiện quyền làm chủ vv…

Chúa Giêsu nói: “sẽ đến giờ kẻ nào giết anh em cũng tưởng mình thờ phụng Thiên Chúa. Họ sẽ làm như thế, bởi vì họ không biết chúa Cha” (Ga 16, 2).

Khi con người nhận ra mình là vong thân thì đã quá muộn màng, đã thua cuộc.

Ma quỷ lâm chiến với mục tiêu tách con người ra khỏi Thiên Chúa và sách lược thì ai cũng nhận thấy rõ ràng:

Ma quỷ là vua chia rẽ, chống đối, mất đoàn kết, ly dị vợ chồng, gia đình tan nát.

Làm lu mờ trí óc, để ta lo toan những việc không đâu, thả mồi bắt bóng, thiển cận thấy gần mà không thấy xa, lấy cái phụ làm việc chính.

Chúa Giêsu đã cảnh giác ta nhiều lần, chống lại ý đồ đó của ma quỷ. Ngài nói: “Hãy tỉnh thức và cầu nguyện kẻo sa chước cám dỗ” (Mt 26, 41). “Trước hết, hãy tìm kiếm nước Thiên Chúa và đức công chính của Người” (Mt 6, 33).

Ngài cũng dạy các môn đệ dụ ngôn người giàu có tích trữ nhiều của cải, rồi nghĩ đến ăn chơi thoả thích mà không thấy cái chết và ngày phán xét gần kề bên (Lc 12, 16-21).

Ma quỷ còn làm cho ta chán nản, thất vọng, mất niềm tin vào lòng thương xót Chúa, để ta không biết hối cải và được cứu.

Đây là điều đáng buồn, là điểm thắng lợi của ma quỷ, vì cuối cùng nó đạt được mục đích là lôi kéo linh hồn người ta xa rời Đức Chúa và thoả mãn đúng bản chất của nó là phản nghịch lại Tình Yêu cao vời của Ngài.

 4) LÀM GÌ ĐỂ CHIẾN THẮNG MA QUỶ

Chúng ta chẳng thể đọ sức được với loài quỷ dữ vừa quyền lực vừa tinh ranh ấy, nếu tự sức mà chiến đấu một mình.

• Ở trong Chúa Kitô  và Giáo Hội :

May mắn thay chúng ta đã có thủ lãnh uy lực là Chúa Giêsu. Chúa đã nói với môn đệ: “Không có thầy chúng con chẳng làm được việc gì” (Ga 15, 7) . “Khi nghe tên Giêsu, mọi loài trên trời dưới đất và trong địa ngục phải quỳ gối xuống” (Pl 2, 10).

Là Kitô hữu, nghĩa là mang trong mình Chúa Kitô. Chúng ta nào có sợ hãi gì trước ma quỷ. Nói như thánh Phaolô: “Tôi sống, không phải là tôi sống mà là chúa Kitô sống trong tôi” (Gl 2,  20). Có Chúa trong ta, ma quỷ dù có mạnh mẽ cũng chào thua.

Trong cuộc chiến đấu này, ta không đơn độc vì có Giáo Hội, là thân thể hữu hình của Chúa Kitô. Giáo Hội được Chúa Giêsu trao thẩm quyền tiếp tục sứ mệnh của Ngài trên trần gian: “Phêrô, con là đá, trên đá này thầy sẽ xây hội thánh thầy, mà cửa hoả ngục sẽ không thắng nổi” (Mt 16, 19).

      Chỉ khi có chúa Kitô trong mình và gắn bó với Giáo Hội Ngài, chúng ta mới có cơ hội chiến thắng được ma quỷ. Giáo Hội có đầy đủ phương thế hữu hiệu là các bí tích giúp ta chiến đấu và chiến thắng thần ác.

•  Ăn chay và cầu nguyện:

Ma quỷ được Chúa ban cho một quyền lực khôn lường. Chúa chỉ cho ta cách tiễu trừ chúng: “loại quỷ đó không thể trừ được, nếu không cầu nguyện và ăn chay” (Mc 9, 29). 

Tuy nhiên, cái sai lầm tệ hại xưa nay của chúng ta là ăn chay và cầu nguyện không đúng thực chất.

Đọc kinh thì ba hoa, lắm lời, trống rỗng. Chúa Giêsu than phiền: “Dân này chỉ thờ ta bằng môi miệng, còn lòng nó thì xa ta” (Mc 7, 6). Coi Thượng Đế như một thứ ngẫu tượng.

Ăn chay thì hời hợt bên ngoài: “Hãy xé lòng, đừng xé áo” (Ge 2, 13). Ăn mặn nói ngay hơn ăn chay nói dối. Chay lòng mới là ăn chay thật: kiêng khem ăn uống là kiềm chế dục vọng mà mục đích không phải hành xác nhưng để tâm hồn thanh thoát, nhẹ nhàng: biết chia sẻ, tự chế mà rộng rãi, quảng đại, tha thứ, yêu thương.

• Đến cùng mẹ Maria, mẹ Chúa Giêsu và mẹ Giáo Hội:

Thiên Chúa phán với con rắn, sau khi nguyên tổ phạm tội: “Ta sẽ gây mối thù giữa mi và người nữ, giữa dòng dõi mi và dòng dõi người ấy, Người sẽ đạp đầu mi, còn mi thì rình cắn gót chân Người” (St  3, 15). Nói lên quyền uy của Đức Maria trên ma quỷ và hoả ngục. Đức Mẹ sẽ bảo trợ ta trước những mưu mô cám dỗ của ma quỷ.

Kết luận:

Các nhà vô thần cho rằng tà ma, thần linh chỉ là ảo giác đến từ sự mê tín ngu muội của con người khi trình độ khoa học còn non kém. Đúng thật, ngày nay nhiều hiện tượng lạ đã được khoa học chứng minh là tự nhiên chứ không phải đến từ thần thánh như người xưa lầm tưởng.

Nhưng biết đến bao giờ con người mới thoát khỏi u minh khi khám phá hết những bí ẩn, vi diệu của trời đất để không còn tin vào thần thánh. Thật vô vọng! Nhiều nhà khoa học nói đùa rằng: Khi trèo lên tới đỉnh tri thức thì các nhà khoa học đã thấy chễm chệ ngồi đó các nhà thần học.

Con người, như thế, còn phải sống với thế giới tà ma lâu dài… Ngoài lý trí là một con đường hạn hẹp, thì phải đến với thế giới tâm linh bằng cảm nghiệm, bằng tâm hồn và cuộc sống của chính mình. Thế giới của siêu hình, của tuyệt đối không thể hiểu nổi bởi duy lý trí. Con người “linh ư vạn vật” nhờ khả năng được thu hút và hướng tới Tuyệt Đối.